ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΧΟΡΟΙ ΤΗΣ ΚΟΥΒΑ

Categories:Uncategorized
Doria Zissopoulou

copy_of_losmunequitos_tamborpic6

Η Κούβα ήταν το δεύτερο νησί της Καραϊβικής που ανακάλυψε ο Κολόμβος το 1492, κι αυτό που βρήκε εκεί, πέραν της θαυμάσιας φύσης, ήταν μπόλικοι ιθαγενείς των φυλών Taino και Siboney. Ωστόσο, ως τα τέλη του 16ου αιώνα είχαν εξολοθρευτεί όλοι.
Με την εξόντωση των Ινδιάνων, οι Ισπανοί ξέμειναν από εργατικά χέρια κι αυτά τα αναζήτησαν στο σκλαβοπάζαρο της Αφρικής.
Το πρώτο πλοίο φορτωμένο Αφρικανούς έφτασε στο νησί κάπου μεταξύ 1511 και 1513, κι ως το 1886.
Οι αφρικάνικες παραδόσεις έχουν διατηρηθεί ως σήμερα ελάχιστα αλλοιωμένες, κάτι που δεν συμβαίνει αλλού. Ετσι, για να μελετήσει κανείς τη μουσική της Κούβας, οφείλει να προσεγγίσει πρώτα απ΄όλα την ισχυρή αφρικάνικη παράδοση του νησιού.
Η επιμειξία ευρωπαικής και αφρικανικής μουσικής γέννησε ιδιώματα με ποικίλλες  επιρροών, το μείγμα αποκρυσταλλώθηκε περί τις αρχές του 20ου αιώνα με την Rumba.
Η Rumba είναι ένα συμπίλημα ετερόκλητων αφρικάνικων επιρροών που αναπαράχθηκαν σε ένα υβριδικό είδος που αρχικά είχε την υπόσταση μιάς μουσικοχορευτικής φιέστας εντός κλειστού περιβάλλοντος.Σήμερα διασώζονται τρία είδη : το guaguancó, η columbia και η yambú. Ως σήμερα, στην καθημερινή ζωή η rumba είναι μια ανοιχτή φιέστα, που συνήθως λαβαίνει χώρα αυθόρμητα σε κάποια αυλή, σ΄ένα δρόμο, σε μία πλατεία ή σε ένα σπίτι, στη διαρκεια της οποίας άπαντες είναι καλεσμένοι όχι μόνο για να γλεντήσουν, μα και για να παίξουν και να τραγουδήσουν, με αποτέλεσμα η «μουσική διεύθυνση» μιας rumba ν΄αλλάζει συνεχώς χέρια και ο ανταγωνισμός σε εκτελεστική «μαγκιά» να παίρνει παροιμειώδεις διαστάσεις.
Απαραίτητο συμπληρωμα της rumba, ο ιδιαίτερα εκφραστικός χορός, που άλλοτε έχει ευθέως ερωτικό περιεχόμενο (guaguancó) με πρωταγωνιστές έναν άνδρα και μία γυναίκα, άλλοτε αποτίει φόρο τιμής στους πρεσβύτερους και την χαριτωμένη, παλιομοδίτικη σοβαρότητα τους (yambú) κι άλλοτε εξελίσσεται σε μια ακροβατική μονομαχία ανάμεσα σε άντρες (columbia), με τον καθένα να χορεύει ολομόναχος στην «πίστα» και να δίνει τη θέση του, μόλις ολοκληρώσει, στον επόμενο.
Είναι πολλά και με μεγάλη ιστόρια τα μουσικά ειδη που ακολούθησαν, πρέπεί όμως να  σταθούμε στο 1910-30, στη γεννήση του son.
Το Son είναι η βάση εκτόξευσης της πολύ μεταγενέστερης Salsa και ο ρυθμός , κατά 90%, των  σημερινών Salsa τραγουδιών.
Η βασική διαφορά τουλαχιστον χορευτικά, που μπορούμε να επιμημάνουμε, (σε σχέση με τη salsa cubana), είναι πως το βασικό βήμα του son χορεύτεται στο 4 (αντίθετα με 1 στη salsa).
Δηλαδή χορεύεται κόντρα στο ρυθμό, εκεί που “πέφτει το μπάσο”. Ο χορός αυτός χορευονταν μια πιο ρομαντική εποχή, επομένως τα ζευγάρια έχουν άναλογη χάρη, ο καβαλίερος έχει “καλούς τρόπους” και η ντάμα ειναί αρκετά σεμνή.
Όπως και να έχει το Son είναι όπως λέω εγώ “ μικρά ταξίδια στη Κούβα” διαρκούν όμως μερικά λεπτά.
Κοιτάζοντας τις παραδοσίακές μουσικές μιας χώρας είναι σαν άνοιγουμε ένα τεράστιο βιβλιό ιστορίας, μαθαίνουμε απο τους παλιούς και εξελισόμαστε.